Việc công ty chứng khoán vừa quản lý tài khoản, tư vấn, lại vừa đầu tư chứng khoán gây bức xúc cho nhà đầu tư, Bộ Tài chính đã lên tiếng về vấn đề này...

Hiện nay, nhiều nhà đầu tư cho rằng không hiểu điều gì đang xảy ra trên thị trường chứng khoán khi các nhà đầu tư F0 khi bị đạp ngã dúi dụi trong những phiên lao dốc của thị trường chứng khoán thời gian qua.

Một trong những nguyên nhân khiến nhà đầu tư mất niềm tin vào thị trường nằm ở sự thiếu minh bạch, bất bình đẳng trong tiếp cận thông tin. Nhà đầu tư nhỏ lẻ không chỉ bị lừa dối thông tin mà còn bị chèn ép trong việc tham gia vào thị trường.

Có lẽ chỉ ở Việt Nam mới có việc các công ty chứng khoán vừa quản lý tài khoản, tư vấn lại vừa thoải mái đầu tư chứng khoán. Hành vi “vừa đá bóng vừa thổi còi” này khiến nhà đầu tư vô cùng bức xúc.

NGĂN XUNG ĐỘT GIỮA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN VÀ NHÀ ĐẦU TƯ

Đối với các vấn đề trên, Bộ Tài chính cho biết, theo thông lệ quốc tế, công ty chứng khoán được phép thực hiện nghiệp vụ tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, môi giới chứng khoán và tư vấn đầu tư chứng khoán.

Khoản 1 Điều 72 Luật Chứng khoán đã quy định, công ty chứng khoán được cấp phép thực hiện một, một số hoặc toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán gồm: Môi giới chứng khoán, Tự doanh chứng khoán, Bảo lãnh phát hành chứng khoán và Tư vấn đầu tư chứng khoán.

Về ngăn ngừa xung đột lợi ích khi công ty chứng khoán vừa tự doanh, vừa môi giới chứng khoán, Bộ Tài chính cho biết, quá trình hoạt động, công ty chứng khoán được cấp phép hoạt động nghiệp vụ tự doanh, quản lý tài khoản khách hàng và tư vấn đầu tư chứng khoán có thể có xung đột lợi ích giữa công ty chứng khoán và khách hàng.

Do vậy, để ngăn ngừa, Luật Chứng khoán (Điều 89) và các văn bản hướng dẫn (Thông tư số 121/2020/TT-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về hoạt động CTCK) đã quy định hạn chế xung đột lợi ích giữa khách hàng và công ty chứng khoán (Điều 4, 13, 22) theo đó, công ty chứng khoán có nghĩa vụ ưu tiên quyền lợi và bảo vệ tài sản khách hàng.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thực hiện giám sát thường xuyên liên tục qua báo cáo hoặc kiểm tra tại chỗ hoạt động của các công ty chứng khoán nhằm đảm bảo các công ty chứng khoán hoạt động tuân thủ quy định pháp luật.

TÍCH CỰC GIÁM SÁT THỊ TRƯỜNG

Theo Bộ Tài chính, thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2021 và những tháng đầu năm 2022 nhìn chung vẫn phát triển ổn định, khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho Chính phủ và cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, thị trường chứng khoán Việt Nam bị tác động nhất định bởi diễn biến tiêu cực trong và ngoài nước như sự gia tăng lãi suất tại Mỹ, cuộc chiến thương mại giữa các quốc gia, tình hình địa chính trị, giá dầu mỏ tăng cao, biến động trên thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế.

Bên cạnh mặt tích cực của thị trường chứng khoán, trên cơ sở công tác giám sát, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước nhận thấy có những mã cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch có biến động mạnh về khối lượng giao dịch, về giá, trong đó có một số biến động có dấu hiệu bất thường. Qua ghi nhận, một số báo, tạp chí, trang thông tin điện tử cũng đã đưa thông tin về hiện tượng tăng giá của một số mã cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.

Bộ Tài chính khẳng định, quy định pháp luật về công tác giám sát giao dịch bất thường, xử lý các giao dịch thao túng đã được ban hành đầy đủ. Đồng thời, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước đã quyết liệt thực hiện công tác giám sát, kiểm tra và xử lý các vụ việc thao túng thị trường chứng khoán.

Điển hình Uỷ ban Chứng khoán đã có khuyến nghị và cảnh báo nhà đầu tư khi tham gia các hội nhóm chứng khoán, đang tiếp tục tăng cường giám sát, xử lý thông tin trên không gian mạng, phối hợp với các cơ quan chức năng trong phát hiện và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm quy định của Luật Chứng khoán (vụ án Đặng Như Quỳnh đăng tải thông tin thất thiệt trên trang Facebook cá nhân gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường chứng khoán, tháng 4/2022).

Ngoài ra, Uỷ ban Chứng khoán cũng tăng cường công tác giám sát, xử lý nghiêm đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định giao dịch, công bố thông tin, đặc biệt là hoạt động giao dịch, công bố thông tin của các cổ đông lớn, cổ đông sáng lập, ban lãnh đạo doanh nghiệp (vụ án Trịnh Văn Quyết bị khởi tố về hành vi "Thao túng thị trường chứng khoán", "Che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán", tháng 3/2022).

Song song với đó là tăng cường kiểm soát hoạt động của công ty chứng khoán, nhất là hoạt động cho vay sử dụng đòn bẩy tài chính; xử lý nghiêm công ty chứng khoán tham gia thực hiện thao túng thị trường chứng khoán (vụ án "thao túng thị trường chứng khoán" xảy ra tại Công ty cổ phần chứng khoán Trí Việt, Công ty cổ phần Louis Holdings, tháng 4/2022).