Người tiêu dùng giờ đây chú trọng nghiên cứu, đọc kỹ danh sách thành phần mỹ phẩm, tránh những tuyên bố “xanh” mơ hồ. Đặc biệt, khách hàng Gen Z từ chối các hóa chất không cần thiết cho làn da của họ...

Theo nghiên cứu của công ty công nghệ bán lẻ Intelo, thị trường mỹ phẩm sạch toàn cầu được định giá 8,3 tỷ USD vào năm 2024, dự kiến ​​sẽ đạt 23,7 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 12,2%.

Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với các sản phẩm thân thiện với môi trường, không độc hại và có nguồn gốc bền vững, cùng với sự minh bạch ngày về thành phần sản phẩm.

Châu Á đang dẫn đầu sự chuyển đổi này, nơi vẻ đẹp tự nhiên kết hợp các thành phần truyền thống, chăm sóc sức khỏe toàn diện và thương mại có đạo đức. Người tiêu dùng Nhật Bản coi trọng sự chính xác và tối giản, người Hàn Quốc tập trung vào sức khỏe hàng rào bảo vệ da và quá trình lên men, người Ấn Độ dựa vào Ayurveda và sự cân bằng thực vật, còn người Đông Nam Á lại ưa chuộng các công thức nhẹ, thích ứng với khí hậu…

Báo cáo cũng cho biết ngành bán lẻ mỹ phẩm sạch ở châu Á đã phát triển từ việc chỉ đơn thuần trưng bày sản phẩm sang các không gian giáo dục và trải nghiệm. Các cửa hàng giờ đây đóng vai trò là người hướng dẫn, cung cấp các sản phẩm ưu tiên thành phần, mã QR để minh bạch nguồn gốc…

Cùng với đó là dịch vụ chẩn đoán da và trải nghiệm bán lẻ, phòng thí nghiệm thành phần và các góc tư vấn. Trong khi đó, các nền tảng trực tuyến cung cấp thông tin chi tiết về thành phần, đánh giá từ cộng đồng người dùng và các công cụ giúp cá nhân hóa trải nghiệm tìm kiếm sản phẩm.

Theo Intelo, khách hàng mỹ phẩm ở châu Á nằm trong số những người tiêu dùng am hiểu thị trường nhất trên thế giới. Họ đọc kỹ danh sách thành phần thay vì chỉ dựa vào những thông tin ghi trên nhãn sản phẩm, tìm kiếm sự phù hợp với triết lý của thương hiệu bên cạnh hiệu quả của sản phẩm. Đặc biệt, người tiêu dùng trẻ tuổi ngày càng đòi hỏi sự minh bạch và bằng chứng đằng sau mỗi tuyên bố về nghiên cứu mới.

Đáp ứng xu hướng đó, các thương hiệu mỹ phẩm lớn trên thế giới đã mạnh mẽ đầu tư vào công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm và tối ưu hóa hiệu quả của mỹ phẩm sạch. Một trong những ứng dụng nổi bật là trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc phân tích làn da và gợi ý sản phẩm.

L’Oréal đã triển khai AI Smart Skin Scan, cho phép khách hàng chụp ảnh khuôn mặt để hệ thống phân tích tình trạng da, từ đó đưa ra khuyến nghị phù hợp. Công nghệ này giúp khách hàng yên tâm lựa chọn mỹ phẩm sạch với công thức phù hợp từng cá nhân, đồng thời hạn chế tình trạng mua sai sản phẩm gây kích ứng.

Bên cạnh đó, công nghệ thực tế tăng cường (AR) cũng đang làm thay đổi cách người dùng trải nghiệm mỹ phẩm. Sephora, thương hiệu bán lẻ toàn cầu, đã phát triển ứng dụng “Virtual Artist” cho phép khách hàng thử son, phấn mắt hay kem nền ngay trên điện thoại thông qua camera. Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm trực quan mà còn khuyến khích người tiêu dùng tiếp cận các dòng sản phẩm thân thiện, an toàn mà không cần thử trực tiếp trên da.

Ngoài AI và AR, công nghệ sinh học nano cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển mỹ phẩm sạch. Các hạt nano sinh học giúp dẫn truyền dưỡng chất sâu vào da, tăng hiệu quả hấp thụ và rút ngắn thời gian phát huy tác dụng. Đồng thời, quy trình bào chế sử dụng công nghệ sinh học lên men vi sinh còn đảm bảo thành phần an toàn, không chứa hóa chất độc hại, phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh.

Đáng chú ý, blockchain cũng đang được ứng dụng để minh bạch hóa nguồn gốc nguyên liệu trong mỹ phẩm sạch. Công nghệ này cho phép truy xuất toàn bộ hành trình từ nông trại trồng nguyên liệu hữu cơ cho tới khâu sản xuất và phân phối. Nhờ vậy, người dùng có thể kiểm chứng tính xác thực của sản phẩm, tránh mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng.

Ông Nicolas Hieronimus, Tổng giám đốc L’Oréal, nhận định tại báo cáo thường niên 2025: “Công nghệ và tính bền vững là hai trụ cột song hành của ngành làm đẹp trong thập kỷ tới. Chúng tôi đầu tư mạnh mẽ vào AI, sinh học và blockchain để đảm bảo sản phẩm an toàn, minh bạch và phù hợp nhu cầu cá nhân hóa của người tiêu dùng toàn cầu”.

Tại Việt Nam, thị trường mỹ phẩm đang dịch chuyển mạnh lên môi trường số. Bà Lê Thị Hà, Cục Thương mại điện tử & Kinh tế số (Bộ Công Thương), cho biết, trên 60% người tiêu dùng đã mua mỹ phẩm qua nền tảng trực tuyến; nhóm mỹ phẩm nằm trong top doanh thu và tần suất giao dịch.

Song kèm theo đó là hàng giả, nhái thương hiệu, không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai công dụng và lợi dụng livestream để bán hàng kém chất lượng. Bà lưu ý hiện nền tảng chủ yếu yêu cầu phiếu công bố do người bán cung cấp nhưng chưa có cơ chế đối soát dữ liệu với cơ quan quản lý, tạo kẽ hở cho gian lận.

Phát biểu tại hội thảo “Mỹ phẩm: Từ công bố, sản xuất đến đảm bảo chất lượng”, TS. Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), đề xuất một giải pháp cho cơ quan quản lý. Thứ nhất, cần hoàn thiện hệ thống hậu kiểm và siết mạnh hành vi vi phạm từ khâu công bố, quảng cáo đến sản xuất.

Lấy mẫu định kỳ đối với các nhóm sản phẩm nhạy cảm như kem chống nắng, tẩy trắng, serum trị mụn… và ưu tiên kiểm tra kênh bán online, nơi phát sinh nhiều vi phạm. Cùng với đó, cần nâng khung phạt và áp dụng chế tài theo doanh thu vi phạm để triệt tiêu lợi nhuận bất chính; trường hợp tái phạm phải đình chỉ hoạt động và công khai trên cơ sở dữ liệu quốc gia.

Đồng thời cần chú trọng đến các giải pháp về dữ liệu - truy xuất - công nghệ. Trọng tâm là kết nối dữ liệu công bố của Cục Quản lý Dược với sàn thương mại điện tử, lực lượng Quản lý thị trường, Hải quan và Thuế; bắt buộc nền tảng triển khai API đối soát tự động để khóa gian hàng khi hồ sơ không khớp.

Ở tầng người dùng, cần áp dụng mã số - mã vạch/QR và tem số hóa gắn theo mỗi lô sản phẩm. Chỉ với một lần quét, người mua có thể biết nguồn gốc, đơn vị công bố, hạn dùng và cảnh báo an toàn. Việt Nam cũng nên xây dựng trung tâm R&D mỹ phẩm ưu tiên dược liệu bản địa, đào tạo nhân lực hóa- mỹ phẩm và nâng năng lực kiểm nghiệm đạt chuẩn quốc tế.