Sau nửa đầu tháng 7 mua ròng mạnh, khối ngoại đã bán ròng trở lại khi VN-Index vượt mốc 1500 khiến giá trị mua ròng lũy kế chỉ còn hơn 8,5 nghìn tỷ đồng.

SGI Capital vừa có báo cáo cập nhật vĩ mô và thị trường chứng khoán trong đó nhấn mạnh tín dụng tăng mạnh trong 7 tháng đầu năm đã khiến mặt bằng lãi suất có độ nhạy cao là lãi suất qua đêm liên ngân hàng và lợi suất trái phiếu chính phủ nóng dần lên.

Mặc dù Ngân hàng Nhà nước (SBV) đã bơm ròng hơn 200 nghìn tỷ trên OMO cộng thêm các khoản cho vay 0% hỗ trợ các ngân hàng tái cơ cấu, lãi suất liên ngân hàng vẫn liên tục tăng và duy trì trên vùng 5% trong vài tuần gần đây.

Tín dụng tăng nóng trong khi huy động chậm vì lãi suất kém hấp dẫn đang buộc một số ngân hàng phải tìm kiếm thanh khoản giá cao trên thị trường hai. Với kế hoạch tăng trưởng kinh tế 8,3-8,5% cho năm nay, tín dụng sẽ cần tăng trưởng quanh 18-20%. Áp lực thanh khoản sẽ tiếp tục gia tăng các tháng cuối năm bắt đầu tạo áp lực lên lãi suất huy động để đảm bảo nguồn vốn cho tín dụng.

Độ lệch giữa huy động và tín dụng đang tiếp tục nới rộng và đây là thách thức lớn nhất của hệ thống ngân hàng trong những tháng cuối năm và cả 2026 nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao đồng thời giữ lãi suất ổn định.

Một điểm đáng lưu ý khác là VNĐ vẫn đang giảm giá so với USD dù lãi suất liên ngân hàng dâng cao, USD index duy trì ở vùng thấp, và mức thuế quan Mỹ áp lên hàng Việt Nam đã chốt ở mức tốt hơn đối thủ cạnh tranh lớn như Trung Quốc, Ấn Độ.

FED sắp hạ lãi suất và USD index yếu đang là bệ đỡ ngắn hạn cho tỷ giá, nhưng mức độ mất giá của VNĐ tiến gần tới mốc 4% sẽ đặt SBV vào tình thế phải chuyển đổi ưu tiên chính sách từ nới lỏng tiền tệ sang ổn định tỷ giá. Với mức dự trữ ngoại hối hiện nay, bán USD can thiệp sẽ không phải là công cụ ưu tiên. Do đó, bất kỳ áp lực tỷ giá thêm từ nay tới cuối năm xảy ra có thể buộc SBV sử dụng tới công cụ lãi suất và thu hẹp thanh khoản để ổn định VNĐ.

Theo SGI Capital, trong một môi trường vĩ mô cân đối và lành mạnh, mức lãi suất cần được kiểm soát ở mức đủ hấp dẫn so với lạm phát để bảo vệ giá trị VNĐ, thu hút ngoại tệ bổ sung cho dự trữ ngoại hối và tăng cường thanh khoản cho hệ thống. Duy trì mặt bằng lãi suất quá thấp kéo dài sẽ dẫn tới tín dụng bùng nổ vượt quá khả năng huy động gây ảnh hưởng thanh khoản và tạo sức ép ngược lên lãi suất.

Sẽ nguy hiểm hơn khi dòng tiền vay này đổ vào các kênh tài sản có tính đầu cơ, đẩy giá tài sản lên cao, gây lạm phát và phát sinh nợ xấu cho tương lai.

Sau nửa đầu tháng 7 mua ròng mạnh, khối ngoại đã bán ròng trở lại khi VN-Index vượt mốc 1.500 khiến giá trị mua ròng chỉ còn hơn 8,5 nghìn tỷ đồng. Đà bán ròng đang tiếp diễn và gia tăng trong tháng 8 khi VN-Index cận 1.600. Các quỹ ETF phần lớn bị rút ròng trở lại và xu hướng bán ròng còn diễn ra hầu hết các thị trường chứng khoán Châu Á.

SGI Capital cho biết chưa thấy rõ dấu hiệu của dòng vốn ngoại đón đầu nâng hạng thị trường mà sự hưng phấn và trông đợi tới nhiều hơn từ dòng vốn nội. Với mức thanh khoản tăng mạnh lên mức 2 tỷ USD/phiên hiện nay, dòng vốn ngoại nếu chảy vào theo sự kiện nâng hạng thị trường từ 1-3 tỷ USD giải ngân trong vài tháng sẽ không giúp thay đổi đáng kể cán cân cung cầu.

Chứng khoán là kênh tài sản lớn duy nhất còn rẻ và chưa tăng vượt mức giá của 2021-2022. Trong tháng này, dòng tiền nội đang đổ vào thị trường rất mạnh mẽ khi VN-Index vượt mốc 1.400, liên tục đưa điểm số và quy mô giao dịch vượt lên các đỉnh cao mới. Niềm tin vào một chu kỳ GDP tăng trưởng mạnh 8-10%/năm, cùng với thời điểm nâng hạng cận kề, trong bối cảnh lãi suất thấp và thúc đẩy đầu tư công mạnh nhất nhiều năm đang cộng hưởng củng cố niềm tin, sự lạc quan hưng phấn cho nhà đầu tư, trái ngược với bốn tháng trước khi Việt Nam bất ngờ bị Mỹ áp mức thuế cao.

Sức hút của thị trường chứng khoán gần đây đang hấp dẫn cả dòng tiền từ nhiều kênh đầu tư khác như bất động sản và tiền số chuyển qua. Cùng với sự bùng nổ của thanh khoản, mức độ sử dụng margin cũng tăng vượt đỉnh 2022. Tuy vậy, số dư tiền mặt trong tài khoản nhà đầu tư tăng với tốc độ chậm hơn. Số dư tiền mặt hiện chưa vượt đỉnh 2022 và chỉ đủ 1-2 phiên giao dịch so với mức 2-4 phiên giao dịch của vùng đỉnh cũ.

Tóm lại thị trường chứng khoán Việt Nam đã có mức tăng ấn tượng 45% sau bốn tháng, đưa mức định giá lên vùng trung bình 10 năm. Một số nhóm ngành và cổ phiếu đã tăng rất mạnh lên vùng đắt và được nguồn cung đáp ứng khi giao dịch 3-5% vốn hóa mỗi ngày.

Ngược lại, vẫn còn những cổ phiếu đang ở vùng hấp dẫn để dòng tiền đầu tư lựa chọn trong giai đoạn lãi suất còn duy trì thấp và thời điểm nâng hạn gần kề. "Khi rất nhiều tin tốt bắt đầu phản ánh vào giá, lựa chọn cổ phiếu kỹ lưỡng và quản trị rủi ro cần được đưa lên mức ưu tiên cao hơn", SGI Capital nhấn mạnh.