Điện mặt trời dẫn đầu cuộc đua năng lượng toàn cầu

Nguồn điện rẻ nhất thế giới đang tăng trưởng với tốc độ chưa từng có, dần vượt qua than, khí và cả điện hạt nhân, trở thành trụ cột mới của hệ thống năng lượng toàn cầu.

Điện mặt trời không chỉ giảm mạnh về chi phí mà còn được triển khai ở quy mô lớn, hình thành các “công viên năng lượng” trên toàn cầu. Ảnh: DW/BACA/picture alliance
Điện mặt trời không chỉ giảm mạnh về chi phí mà còn được triển khai ở quy mô lớn, hình thành các “công viên năng lượng” trên toàn cầu. Ảnh: DW/BACA/picture alliance
{"time":1774840417347,"blocks":[{"id":"poV6wOIRTY","type":"paragraph","data":{"text":"Kể từ đầu thế kỷ 21, năng lượng mặt\ntrời đã phát triển vượt xa mọi dự báo. Từ chỗ đắt đỏ và chỉ ứng dụng hạn chế,\ncông nghệ này hiện trở thành nguồn điện phổ biến, dễ triển khai và chi phí thấp\ntrên toàn cầu."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"hByyF0ofBn","type":"header","data":{"text":"TĂNG\nTRƯỞNG BÙNG NỔ, TRUNG QUỐC DẪN DẮT","level":3},"tunes":{"alignmentTune":{"alignment":"center"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"HkRebAvG0C","type":"contentBox","data":{"text":"Trong một thập kỷ, công suất điện\nmặt trời toàn cầu đã tăng từ 228 GW năm 2015 lên khoảng 2.919 GW vào năm 2025,\nchiếm khoảng 10% tổng năng lượng toàn cầu, vượt điện hạt nhân (9%). Nếu duy trì\ntốc độ hiện tại, con số này có thể đạt 9.000 GW vào năm 2030.","jsonData":{"time":1774840404980,"blocks":[{"id":"paragraph_1774840404980","type":"paragraph","data":{"text":"Trong một thập kỷ, công suất điện\nmặt trời toàn cầu đã tăng từ 228 GW năm 2015 lên khoảng 2.919 GW vào năm 2025,\nchiếm khoảng 10% tổng năng lượng toàn cầu, vượt điện hạt nhân (9%). Nếu duy trì\ntốc độ hiện tại, con số này có thể đạt 9.000 GW vào năm 2030."}}],"version":"2.28.2"},"alignment":"center"}},{"id":"tzdD6LDKIV","type":"paragraph","data":{"text":"Trung Quốc hiện dẫn đầu tuyệt đối\nvới khoảng 1.300 GW công suất, sau khi bổ sung thêm 315 GW chỉ riêng trong năm\n2025. Đồng thời, hơn 80% tấm pin mặt trời toàn cầu được sản xuất tại quốc gia\nnày."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"FIaFitg6rG","type":"paragraph","data":{"text":"Liên minh châu Âu đứng thứ hai với\n406 GW, đáp ứng 13% nhu cầu điện, trong khi tỷ trọng điện than giảm mạnh xuống\ncòn 9%. Tại Hoa Kỳ, điện mặt trời hiện chiếm khoảng 8% sản lượng điện, tăng\nmạnh so với 1% năm 2015, trong khi điện than giảm còn 17%."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"GDnW0wNdU3","type":"paragraph","data":{"text":"Các nền kinh tế mới nổi cũng tăng\ntốc đáng kể. Ấn Độ đạt 136 GW, còn Pakistan và Nam Phi đã nâng tỷ trọng điện\nmặt trời lên lần lượt khoảng 20% và 10%."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"G3oVL41bBv","type":"header","data":{"text":"GIÁ\nGIẢM SÂU, MỞ RỘNG SANG GIAO THÔNG VÀ DÂN DỤNG","level":3},"tunes":{"alignmentTune":{"alignment":"center"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"uPRlAQTand","type":"paragraph","data":{"text":"Nhờ tiến bộ công nghệ và sản xuất\nquy mô lớn, chi phí điện mặt trời đã giảm tới khoảng 90% trong hai thập kỷ qua,\ntrở thành nguồn điện rẻ nhất tại nhiều khu vực trên thế giới."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"uyBOnQEGhE","type":"paragraph","data":{"text":"Tại các vùng có bức xạ cao, các\ntrang trại điện mặt trời quy mô lớn hiện có thể sản xuất điện với giá chỉ\nkhoảng 1 cent/kWh. Ngay cả tại Đức - nơi điều kiện nắng không quá thuận lợi -\nchi phí cũng chỉ dao động 4-5 cent/kWh. Theo Viện Fraunhofer về Hệ thống Năng\nlượng Mặt trời, mức giá này thấp hơn đáng kể so với điện hạt nhân (14-49\ncent/kWh), điện than (15-29 cent) và khí đốt (15-33 cent/kWh), qua đó tạo ra\nlợi thế cạnh tranh rõ rệt cho điện mặt trời."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"pizEYQr4BN","type":"paragraph","data":{"text":"Không chỉ rẻ hơn, điện mặt trời còn\nđang trở thành động lực chính của tăng trưởng nguồn cung điện mới. Năm 2024,\ntrong tổng số 632 GW công suất điện được bổ sung trên toàn cầu, riêng điện mặt\ntrời chiếm tới 72%, bỏ xa điện gió (18%) và các nguồn năng lượng khác."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"IWyn94WU85","type":"paragraph","data":{"text":"Tác động của điện mặt trời cũng đang\nlan rộng sang các lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn như giao thông và xây dựng.\nXe điện, khi được sạc bằng hệ thống điện mặt trời mái nhà, có thể giúp giảm chi\nphí vận hành tới hơn 80% so với xe chạy xăng hoặc dầu. Trong lĩnh vực dân dụng,\ncác hệ thống bơm nhiệt sử dụng điện thay thế dầu và khí đốt đang ngày càng phổ\nbiến, giúp các hộ gia đình tại châu Âu tiết kiệm trên 30% chi phí sưởi ấm."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"BK8yy9mE6m","type":"paragraph","data":{"text":"Đáng chú ý, điện mặt trời mái nhà\ntại nhiều quốc gia hiện có giá thấp hơn đáng kể so với điện lưới truyền thống.\nNgay cả khi tính thêm chi phí lưu trữ bằng pin, giá điện chỉ tăng thêm khoảng 2-3\ncent/kWh, vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Điều này đang thúc đẩy xu\nhướng “tự sản tự tiêu” và phân tán hóa hệ thống năng lượng, làm thay đổi căn\nbản cách thức sản xuất và tiêu thụ điện trên toàn cầu."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"2e2C5tKTC2","type":"table","data":{"tableId":"table-1774840135779-32sn9yxoq","html":"Giá sản xuất điện từ các nhà máy mới\ntheo từng nguồn năng lượng (đơn vị: euro cent/kWh):  Trang trại điện mặt trời: 1-6; Điện mặt trời\nmái nhà & ban công: 2-9; Điện gió trên bờ: 3-9; Điện than: 15-29; Khí tự\nnhiên: 15-33; Điện hạt nhân: 14-49","config":null}},{"id":"Yl3KyQoaUy","type":"header","data":{"text":"TRIỂN\nVỌNG THỐNG TRỊ NHƯNG CÒN THÁCH THỨC HẠ TẦNG","level":3},"tunes":{"alignmentTune":{"alignment":"center"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"Jo6a7FluEX","type":"paragraph","data":{"text":"Các dự báo trước đây đã đánh giá thấp\ntốc độ phát triển của điện mặt trời. Cơ quan Năng lượng Quốc tế từng dự báo\ncông suất bổ sung năm 2024 ở mức 120 GW, nhưng thực tế đạt tới 597 GW."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"h_ZDlqSIpY","type":"paragraph","data":{"text":"Hiện nhiều chuyên gia nhận định điện\nmặt trời sẽ trở thành nguồn năng lượng chủ đạo trong tương lai. Nghiên cứu của\nĐại học Công nghệ Lappeenranta-Lahti cho thấy điện mặt trời có thể chiếm tới\n76% cơ cấu năng lượng toàn cầu."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"yxF7t0T-xa","type":"paragraph","data":{"text":"Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch này\nđòi hỏi đầu tư lớn vào lưới điện, hệ thống lưu trữ và số hóa. Nhu cầu điện toàn\ncầu có thể tăng gấp đôi vào năm 2050 trong bối cảnh xe điện và các thiết bị\nđiện hóa ngày càng phổ biến."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"1oY31saRi_","type":"paragraph","data":{"text":"Tại Việt Nam, xu hướng này đã bộc lộ\nrõ trong vài năm gần đây khi điện mặt trời tăng trưởng nhanh nhờ các cơ chế\nkhuyến khích trước đây. Hàng chục nghìn hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được\ntriển khai, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường phát triển nhanh\nnhất khu vực Đông Nam Á."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"v3WQj-D2Xo","type":"paragraph","data":{"text":"Tuy nhiên, tốc độ phát triển cao\ncũng kéo theo nhiều thách thức, đặc biệt là tình trạng quá tải lưới điện, sự\nthiếu đồng bộ về hạ tầng truyền tải và những vướng mắc về cơ chế giá. Trong bối\ncảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng mạnh, việc hoàn thiện chính sách, đầu tư vào\nlưới điện và công nghệ lưu trữ sẽ đóng vai trò then chốt để Việt Nam tận dụng\nhiệu quả xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}}],"version":"2.30.6"}

Nhu cầu trao đổi tín chỉ carbon quốc tế đang tăng mạnh

Các cơ chế quốc tế như cơ chế toàn cầu về bù đắp và giảm thiểu carbon trong lĩnh vực hàng không quốc tế (CORSIA) của ICAO, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh Châu Âu cùng các yêu cầu về phát thải trong chuỗi cung ứng đang tạo ra áp lực ngày càng lớn đối với các quốc gia xuất khẩu, trong đó có Việt Nam...

EU mạnh tay với biến tần Trung Quốc: Lưới điện an toàn hơn, hóa đơn điện cao hơn?

Brussels đang tiến hành cấm sử dụng nguồn tài trợ của Liên minh châu Âu (EU) cho các dự án năng lượng sạch có sử dụng biến tần (inverter) cho điện mặt trời và hệ thống lưu trữ pin đến từ các “quốc gia có rủi ro cao”, mà chủ yếu là Trung Quốc. Theo đó, các nhà phát triển dự án sẽ phải chuyển sang sử dụng các giải pháp thay thế từ châu Âu, nhưng điều này có thể khiến hóa đơn năng lượng và chi phí sản xuất tại châu Âu tăng lên.

Bức tranh kinh tế của Việt Nam trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều chỉ số tăng trưởng tích cực. Điển hình như chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 5 tăng 8,8% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 11,8%....

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy