Liên minh châu Âu (EU) sẽ cung cấp nguồn vốn phát triển cho các quốc gia bị ảnh hưởng bởi cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM)...

Ủy ban châu Âu (EC) vừa đã công bố văn kiện về ưu tiên của Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực ngoại giao khí hậu và năng lượng. Theo đó sẽ hỗ trợ tài chính các quốc gia đang phát triển ảnh hưởng bởi Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) thông qua chương trình "Global Europe".

EC đề xuất gói 200 tỷ euro (233 tỷ USD) trong ngân sách EU giai đoạn 2028–2034. Nguồn tài trợ này sẽ góp phần giảm bớt lo ngại của các đối tác về các quy định mới của EU, đồng thời củng cố quan hệ đối tác và hỗ trợ cải cách pháp lý rộng hơn.

Khoản hỗ trợ dự kiến sẽ giúp các nước đang phát triển đầu tư vào công nghệ giảm phát thải trong công nghiệp và chuyển đổi sang năng lượng sạch – từ đó giảm chi phí do thuế carbon biên giới của EU.

“Khi cơ chế CBAM từng bước được triển khai, EU sẽ tối đa hóa đóng góp của chương trình Global Europe nhằm đáp ứng nhu cầu giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu của các nước đang phát triển," tài liệu nêu rõ.

Cao ủy năng lượng Dan Jørgensen khẳng định khối sẽ không rút lại các quy định khí hậu để đáp lại sức ép từ đối tác thương mại, song sẵn sàng hợp tác đầu tư vào các ngành công nghiệp xanh mang lại lợi ích cho cả hai bên, như sản xuất năng lượng tái tạo và hydro tại châu Phi – khu vực mà EU đang hướng tới nhập khẩu năng lượng sạch. Ông Jørgensen cho biết sẵn sàng hỗ trợ các quốc gia này, không chỉ thông qua các thỏa thuận tài chính mà còn bằng hình thức hỗ trợ kỹ thuật. EU sẽ không đi ngược lại quá trình chuyển đổi xanh, song cũng không phớt lờ trước những lo ngại chính đáng của các đối tác.

Tài liệu của EU cũng cho biết khối sẽ thúc đẩy vai trò của khu vực doanh nghiệp trong hoạt động ngoại giao năng lượng, đồng thời xác định các ưu tiên đầu tư công nghệ sạch ở nước ngoài.

CBAM là chính sách của EU, áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu dựa trên lượng khí thải carbon trong quá trình sản xuất. Mục đích ngăn chặn "rò rỉ carbon" do doanh nghiệp chuyển sản xuất sang quốc gia có quy định môi trường lỏng lẻo hơn, tạo ra sân chơi công bằng cho nhà sản xuất nội địa EU.

Theo lộ trình, giai đoạn chuyển tiếp CBAM kéo dài từ nay đến hết năm 2025, và từ tháng 1/2026 sẽ áp dụng đầy đủ với nhiều nhóm ngành hàng chủ lực như thép, nhôm, xi-măng, phân bón, điện, hydrogen. Thống kê của các chuyên gia cho thấy, riêng mặt hàng nhôm, giá trị và sản lượng xuất khẩu sang EU dự báo giảm lần lượt 4% và 0,4%.

Tuy nhiên, CBAM bị Brazil, Nam Phi và Ấn Độ chỉ trích vì bất lợi cho các nền kinh tế đang phát triển.