Ngày thứ Tư (20/5), sau hội đàm, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ký tuyên bố chung giữa Nga và Trung Quốc nhằm củng cố quan hệ đối tác toàn diện và phối hợp chiến lược trong kỷ nguyên mới...

Sự kiện này thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế, khi ông Putin tới Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh để ký văn kiện hợp tác mới với ông Tập. Chuyến thăm diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc.

Dưới đây là những kết quả đáng chú ý đối với châu Âu trong chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin.

MỐI QUAN HỆ “KHÔNG THỂ LAY CHUYỂN”

Theo trang tin Euronews, từ khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2/2022, Mỹ và châu Âu từng kỳ vọng có thể làm suy yếu sự gắn kết giữa Nga và Trung Quốc, qua đó gây thêm sức ép khiến cục diện chiến sự Ukraine thay đổi. Tuy nhiên, kỳ vọng này trở nên xa vời hơn sau khi ông Putin và ông Tập ký tuyên bố chung mới về hợp tác, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ “không thể lay chuyển” giữa hai nước.

Tuyên bố chung này nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ “láng giềng tốt và hợp tác hữu nghị”, đồng thời bao gồm thỏa thuận tăng cường hợp tác giữa lực lượng vũ trang hai bên. Về vấn đề Ukraine, Bắc Kinh nhìn chung vẫn giữ lập trường trung lập.

Chuyến thăm cũng cho thấy ông Putin tiếp tục nhận được sự đón tiếp nồng hậu tại Trung Quốc. Ông Tập gọi nhà lãnh đạo Nga là “người bạn thân thiết”. Vào tối thứ Ba (19/5), Tổng thống Nga tới Trung Quốc và được Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, đội danh dự cùng một nhóm thanh niên cầm cờ Trung Quốc và Nga chào đón.

KÊU GỌI CHẤM DỨT XUNG ĐỘT Ở TRUNG ĐÔNG

Trong chuyến thăm của ông Putin, tình hình Iran và tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông đối với thị trường năng lượng toàn cầu cũng là các nội dung quan trọng trong chương trình nghị sự. Giá năng lượng biến động mạnh sau khi Tehran đáp trả hành động quân sự của Mỹ và Israel bằng cách gây gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu khí then chốt của thế giới.

Trong cuộc hội đàm ngày thứ Tư, ông Tập nói với ông Putin rằng các bên cần tránh để giao tranh kéo dài, đồng thời tiếp tục đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình.

Theo hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã, nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng việc chấm dứt xung đột sẽ giúp giảm sức ép lên thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Tôi đã đưa ra 4 đề xuất về bảo vệ và thúc đẩy hòa bình, ổn định ở Trung Đông, nhằm tiếp tục xây dựng đồng thuận quốc tế, góp phần hạ nhiệt tình hình, chấm dứt thù địch và thúc đẩy hòa bình”, ông Tập phát biểu tại tọa đàm.

Giá dầu giảm nhẹ trong phiên thứ Tư sau khi xuất hiện thông tin một số tàu chở dầu vẫn di chuyển qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, mặt bằng giá dầu vẫn neo ở mức cao do rủi ro nguồn cung chưa được giải tỏa.

Đầu tuần này, ông Trump cho biết ông đã yêu cầu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Pete Hegseth hủy một cuộc tấn công đã được lên kế hoạch nhằm vào Iran. Tuy vậy, ông Trump cũng yêu cầu quân đội Mỹ sẵn sàng triển khai “một chiến dịch quân sự toàn diện và quy mô lớn nhằm vào Iran” nếu các bên không đạt được một thỏa thuận hòa bình “có thể chấp nhận được”.

CHƯA CÓ THÔNG TIN CỤ THỂ VỀ DỰ ÁN ĐƯỜNG ỐNG KHÍ ĐỐT POWER OF SIBERIA 2

Thời gian qua, EU tìm cách gia tăng sức ép với Moscow thông qua các biện pháp trừng phạt nhằm vào các lĩnh vực năng lượng, tài chính, công nghệ và xuất khẩu của Nga. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn duy trì vai trò là đối tác thương mại lớn và giúp Nga bù đắp một phần doanh thu bị mất tại thị trường châu Âu châu Âu, đặc biệt là từ khí đốt.

Về phía Bắc Kinh, Trung Quốc muốn đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giữ giá ở mức hợp lý và giảm phụ thuộc vào các tuyến hàng hải chiến lược dễ bị gián đoạn.

Trong bối cảnh đó, Power of Siberia 2 là một dự án đường ống khí đốt quan trọng nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất đàm phán. Nếu được triển khai, tuyến đường ống dài 2.600 km này có thể vận chuyển tối đa 50 tỷ m3 khí đốt từ Nga sang Trung Quốc mỗi năm, qua đó mang lại nguồn thu đáng kể cho Điện Kremlin. Mức công suất này sẽ giúp Nga tăng hơn gấp đôi lượng khí đốt xuất khẩu hiện nay sang Trung Quốc.

Tuy nhiên, ông Putin và ông Tập  kết thúc cuộc hội đàm hôm thứ Tư mà không công bố chi tiết về thỏa thuận liên quan đến dự án này. Dù vậy, hai bên được cho là đã đạt một thỏa thuận khung.

Phát biểu với truyền thông tại Bắc Kinh, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moscow và Bắc Kinh đã đạt được “thống nhất về tất cả thông số then chốt” của dự án Power of Siberia 2.

“Chỉ còn một số chi tiết cần hoàn tất”, ông Peskov cho biết, đồng thời nói thêm rằng hai bên chưa xác định thời điểm triển khai tuyến đường ống này.

Dù ông Peskov gọi đây là “một thành quả khá lớn”, trên thực tế, các quan chức Nga đã nhiều lần đưa ra những phát biểu tương tự trong vài năm qua. Một số vấn đề quan trọng, gồm giá bán khí đốt và mức độ linh hoạt về khối lượng cung cấp qua Power of Siberia 2, hiện vẫn chưa được thống nhất và tiếp tục là các trở ngại chính trong quá trình đàm phán.

Với Nga, Power of Siberia 2 sẽ mở ra một thị trường thay thế quy mô lớn, trong bối cảnh lượng khí đốt bán sang châu Âu đã giảm mạnh kể từ khi chiến sự Ukraine nổ ra. Khi nền kinh tế chịu thêm sức ép, Moscow ngày càng phụ thuộc vào thương mại với Trung Quốc để giảm tác động từ các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Về dài hạn, Điện Kremlin đặt mục tiêu cung cấp hơn 100 tỷ m3 khí đốt qua đường ống cho Trung Quốc mỗi năm, so với gần 40 tỷ m3 trong năm 2025. Theo kế hoạch của Nga, lượng khí đốt này sẽ được vận chuyển qua ba tuyến chính: đường ống Power of Siberia hiện hữu, dự án Power of Siberia 2 và tuyến Viễn Đông.

Tuyến Viễn Đông dự kiến đi vào vận hành từ đầu năm 2027, với công suất tối đa 12 tỷ m3 khí đốt sang Trung Quốc mỗi năm.