Ban Thường vụ Thành ủy TP.Hồ Chí Minh vừa có quyết định kiện toàn Ban chỉ đạo Phát triển mạng lưới đường sắt đô thị TP.Hồ Chí Minh và đổi tên thành Ban chỉ đạo Phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh, do Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang làm Trưởng ban...

Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được làm Phó ban Thường trực, hai Phó ban gồm Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Xuân Cường và Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hoàng Nguyên Dinh.

Ngoài trưởng và phó ban, Ban chỉ đạo có 10 ủy viên là lãnh đạo các sở, ban, ngành chủ chốt của Thành phố như Văn phòng Thành ủy, Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Sở Khoa học và Công nghệ, Ban quản lý Đường sắt đô thị TP.Hồ Chí Minh (MAUR)...

Quyết định kiện toàn và đổi tên này nhằm thúc đẩy triển khai các nghị quyết và đẩy nhanh mạng lưới đường sắt đô thị (metro). Ban có nhiệm vụ triển khai và tổ chức thực hiện các văn bản chỉ đạo quan trọng, bao gồm Kết luận số 49-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh; cùng các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Thành ủy về phát triển mạng lưới đường sắt.

Cụ thể, Ban chỉ đạo sẽ chỉ đạo rà soát, đề xuất xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển mạng lưới đường sắt trên địa bàn Thành phố. Đồng thời, chỉ đạo công tác rà soát, điều chỉnh các quy hoạch liên quan, chương trình, kế hoạch đầu tư cũng như huy động các nguồn vốn phát triển mạng lưới đường sắt của Thành phố.

Ban chỉ đạo có nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư các dự án đường sắt quốc gia và địa phương, bao gồm tuyến đương sắt cao tốc Bắc Nam, tuyến đường sắt TP.Hồ Chí Minh - Cần Thơ và các dự án theo mô hình TOD.

Góp ý định hướng phát triển công nghiệp đường sắt, tiếp nhận và chuyển giao công nghệ; chỉ đạo xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực phục vụ đầu tư, vận hành và duy tu bảo dưỡng hệ thống đường sắt; cho ý kiến, tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy tiến độ các dự án trọng điểm; tham gia ý kiến định hướng phát triển công nghiệp đường sắt, công tác tiếp nhận, chuyển giao công nghệ.

Ban chỉ đạo còn có nhiệm vụ xem xét, đề xuất các cơ chế bảo vệ và khuyến khích cán bộ, công chức, người lao động năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đã hoàn thành và đi vào khai thác thương mại từ ngày 22/12/2024. Theo kế hoạch, tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương sẽ khởi công vào ngày 15/01/2026; tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ (tư nhân đầu tư) dự kiến khởi công cuối năm nay.

Trong giai đoạn 2025 - 2030, TP.Hồ Chí Minh dự kiến khởi công đồng loạt 9 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 355 km. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 44 tỷ USD. Đó là các tuyến: tuyến số 1 (Bến Thành - An Hạ, kéo dài đến Bình Dương), tuyến số 2 (Bến Thành - Tham Lương - Củ Chi, kéo dài đến Thủ Dầu Một), tuyến số 3 (Hiệp Bình Phước - An Hạ), tuyến số 4 (Đông Thạnh - Tân Sơn Nhất - Bến Thành - Hiệp Phước), tuyến số 5 (Long Trường - xa lộ Hà Nội - cầu Sài Gòn  ngã tư Bảy Hiền - depot Đa Phước), tuyến số 6 (Vành đai trong), tuyến số 7 (Tân Kiên - Thủ Thiêm - Vinhomes Grand Park), cùng các đoạn mở rộng thuộc tuyến số 1 và số 2. 

Sau sáp nhập (Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu sáp nhập vào TP.Hồ Chí Minh, lập TP.Hồ Chí Minh mới), mạng lưới đường sắt quốc gia tại khu vực đầu mối của Thành phố gồm 7 tuyến với tổng chiều dài 547 km.

Mới đây, tại buổi lam việc với các sở ngành, đơn vị liên quan, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang đã có chỉ đạo từ nay đến trước 2030, TP.Hồ Chí Minh phải hoàn thành 3 tuyến đường sắt trọng điểm là tuyến Bến Thành - Tham Lương, tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành.