Thị trường trái phiếu sôi động dần qua các tháng. Lũy kế từ đầu năm đến 21/6, giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ gấp 2,6 lần cùng kỳ. Trong đó, nhóm ngân hàng chiếm áp đảo với 69,6 nghìn tỷ đồng và gấp đôi nhóm doanh nghiệp bất động sản...

Thông tin về tình hình phát hành trái phiếu doanh nghiệp ngày 5/7, Bộ Tài chính cho biết lũy kế từ đầu năm đến ngày 21/6/2024 có 41 doanh nghiệp phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, với khối lượng 110,2 nghìn tỷ đồng, gấp 2,6 lần cùng kỳ năm 2023.

Trong đó, lượng phát hành của tổ chức tín dụng nửa đầu năm đạt 69,6 nghìn tỷ đồng, chiếm áp đảo 63,2%. Nhóm doanh nghiệp bất động sản xếp sau nhưng thua xa về giá trị, tương ứng phát hành 31,5 nghìn tỷ đồng, chiếm 28,6%. 

Về cơ cấu nhà đầu tư, Bộ Tài chính cho biết nhà đầu tư là tổ chức mua trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường sơ cấp chiếm 94,8% khối lượng phát hành, tập trung vào các tổ chức tín dụng (53,5%) và công ty chứng khoán (21,9%); các nhà đầu tư cá nhân mua 5,2%. 

Lãi suất phát hành bình quân 7,41%/năm và kỳ hạn phát hành bình quân 3,78 năm.

Cũng theo Bộ Tài chính, hiện có 14,5% trái phiếu phát hành có điều khoản đảm bảo. Về khối lượng mua lại trước hạn, các tổ chức phát hành mua khoảng 59,8 nghìn tỷ đồng, giảm 39% so với cùng kỳ năm 2023.

Trong diễn biến có liên quan, báo cáo do FiinRatings công bố mới đây cho thấy giá trị trái phiếu đáo hạn trong nửa cuối năm đạt lần lượt là 57,9 nghìn tỷ đồng và 77,4 nghìn tỷ đồng. Trong đó, áp lực thanh toán hiện hữu với nhóm ngành bất động sản trong quý 3/2024 khi đạt giá trị là 37 nghìn tỷ đồng và chiếm 64% tổng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn.

Cùng với đó, một số lượng lớn các doanh nghiệp trong thời gian qua đã có động thái thoả thuận với trái chủ giãn hoãn thanh toán nợ gốc và sửa đổi kế hoạch mua lại, khiến áp lực thanh toán trước mắt được giải tỏa. Phương án này tiếp tục giúp các doanh nghiệp có thêm thời gian để tập trung xử lý khó khăn về sản xuất kinh doanh và cân đối dòng tiền trả nợ, đặc biệt với nhóm bất động sản khi khả năng trả nợ còn thấp giữa bối cảnh thị trường nhà ở phục hồi chậm.

Dự báo về triển vọng thị trường nửa cuối năm, chuyên gia từ Fiinratings cho rằng nhu cầu vốn tín dụng nói chung và phát hành trái phiếu sẽ có sự cải thiện đáng kể trong thời gian nửa cuối năm 2024 do nhiều nhân tố.

Thứ nhất, tín hiệu phục hồi của lĩnh vực sản xuất nói chung thể hiện qua sự tăng trưởng nhập khẩu nguyên vật liệu.

Thứ hai, chủ trương nới lỏng chính sách tiền tệ và tín dụng nhằm tiếp tục hỗ trợ phát triển kinh tế và hồi phục của doanh nghiệp.

Thứ ba, tín hiệu phục hồi ở một số ngành chủ chốt bao gồm bất động sản nhà ở phân khúc bình dân ở một số địa phương. 

Trong đó, trái phiếu ngân hàng được kỳ vọng sẽ có một năm bận rộn hơn các năm trước kia. Để đáp ứng tăng trưởng tín dụng, các ngân hàng hiện đang có kế hoạch tăng vốn cổ phần hoặc vốn nợ, trong đó có trái phiếu doanh nghiệp.

Kiến nghị các giải pháp để tiếp tục ổn định thị trường trái phiếu doanh nghiệp thời gian tới, Bộ Tài chính đã báo cáo lãnh đạo Chính phủ tổng thể các giải pháp điều hành. Đó là thực hiện đồng bộ các giải pháp điều hành chính sách vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Tích cực tháo gỡ khó khăn, ổn định thị trường bất động sản. Tiếp đó, theo dõi thanh toán trái phiếu doanh nghiệp đến hạn và tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền. Đồng thời, tổ chức thị trường và nâng cao hiệu quả quản lý giám sát; rà soát tổng thể để hoàn thiện quy định của pháp luật liên quan đến phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp và các luật liên quan; nghiên cứu chính sách khuyến khích xếp hạng tín nhiệm, thúc đẩy lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán, phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức; tăng cường nguồn lực, nhân sự cho các cơ quan thanh, kiểm tra của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước.

Các giải pháp nêu trên đã được lãnh đạo Chính phủ phê duyệt và giao các bộ, ngành thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục theo dõi tình hình thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là việc triển khai phối hợp đồng bộ các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô, phục hồi thị trường bất động sản.

"Cùng với việc điều hành tỷ lệ tăng trưởng tín dụng phù hợp, các biện pháp đảm bảo minh bạch, nâng cao chất lượng trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ hỗ trợ để thị trường tự điều chỉnh, ngăn chặn các trường hợp lợi dụng chính sách và phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững hơn", báo cáo Bộ Tài chính nêu.