Nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm dự kiến hoàn thành trong năm 2026 hiện vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt về tiến độ, trong khi công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương còn tồn tại vướng mắc, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến kế hoạch hoàn thành theo chỉ đạo của Chính phủ...

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, một số dự án có kế hoạch hoàn thành vào ngày 19/5/2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ hiện chưa có sự tăng tốc cần thiết.

Trong đó, dự án cao tốc Tuyên Quang – Hà Giang đoạn qua tỉnh Tuyên Quang mới đạt khoảng 54,58% khối lượng thi công. Dự án thành phần 1 đường Vành đai 3 TP.HCM đạt khoảng 72%, tuy nhiên tại một số đoạn tuyến vẫn đang phải xử lý nền đất yếu và thực hiện gia tải chờ lún nên tiến độ thi công còn hạn chế.

Về công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cho biết tại một số địa phương như Đồng Nai, Đắk Lắk, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Cà Mau và TP. Cần Thơ tiến độ triển khai vẫn chưa có chuyển biến đáng kể.

Cụ thể, Dự án Bến Lức - Long Thành (Đồng Nai) còn 0,3km kết nối giữa Dự án đường cao tốc Bến Lức - Long Thành và Dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (vướng mắc từ lâu nhưng chưa được giải quyết);

Đối với dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, vẫn còn vướng phạm vi cầu vượt ngang trên đường ĐT.770B, cùng với một số hạng mục đường gom từ đường Phước Bình đến cầu sông Vạc và đường quay đầu xe tại nút giao Tân Hiệp.

Ở dự án thành phần 2 Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, đoạn qua tỉnh Đắk Lắk còn vướng khoảng 0,8 ha diện tích giải phóng mặt bằng bổ sung. Các cơ quan chức năng của địa phương đang hoàn thiện thủ tục để bàn giao mặt bằng cho dự án, dự kiến hoàn thành trước ngày 15/3/2026. Trong khi đó, dự án thành phần 3 của tuyến này còn khoảng 0,4 ha diện tích bổ sung do xử lý mái taluy.

Cao tốc Quy Nhơn – Chí Thạnh còn khoảng 3 km đường gom dân sinh và một số hạng mục hoàn trả Quốc lộ 1A, hệ thống hàng rào. Dự án cao tốc Quảng Ngãi – Hoài Nhơn còn 9 vị trí đường gom dân sinh với tổng chiều dài khoảng 3,9 km. Dự án Vạn Ninh – Cam Lộ còn khoảng 1,6 km đường gom do địa phương mới đề xuất bổ sung.

Đối với dự án cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, TP. Cần Thơ cùng các tỉnh An Giang và Cà Mau hiện chưa hoàn tất việc bàn giao mặt bằng phục vụ lắp đặt hệ thống giao thông thông minh (ITS).

Ngoài ra, Dự án cao tốc Dầu Giây – Tân Phú dù đã bàn giao 100% cọc mốc giải phóng mặt bằng cho địa phương từ tháng 3/2025, nhưng đến nay mới bàn giao khoảng 6,1 km trên tổng chiều dài 60 km, tương đương khoảng 10%. Dự án Tân Phú – Bảo Lộc hiện các địa phương vẫn đang trong quá trình kiểm đếm và lập phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Tại dự án đường Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh cũng chưa hoàn thiện các thủ tục để bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, một số dự án mới khởi công hoặc đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư như Quy Nhơn – Pleiku, TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận và Tân Phú – Bảo Lộc hiện chủ yếu mới dừng ở việc huy động công trường, dọn dẹp mặt bằng, xây dựng lán trại và đường công vụ.

Dự án thành phần 3 Vành đai 4 vùng Thủ đô được khởi công từ tháng 9/2025 nhưng giá trị sản lượng mới đạt khoảng 2,4%. Các dự án như TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành, Gia Nghĩa – Chơn Thành, Ninh Bình – Hải Phòng hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thiết kế, tổ chức chuẩn bị thi công.

Đáng chú ý, một số dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026 nhưng khối lượng thi công còn lại vẫn khá lớn. Ba dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng hiện đạt tiến độ lần lượt khoảng 53,5%, 57,8% và 49,3%, chậm so với kế hoạch. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do thiếu hụt nguồn cát phục vụ đắp nền đường.

Theo Bộ Xây dựng, trong điều kiện hiện nay, các chủ đầu tư và nhà thầu cần tăng cường máy móc, thiết bị và tổ chức thi công theo phương thức “3 ca, 4 kíp” mới có thể bảo đảm hoàn thành các dự án theo kế hoạch.

Đối với dự án thành phần 1 tuyến Gia Nghĩa – Chơn Thành, dù đã lựa chọn nhà đầu tư và khởi công từ tháng 8/2025 nhưng việc thi công vẫn chưa thể triển khai đồng loạt do tỉnh Đồng Nai chưa hoàn tất thủ tục điều chỉnh phương thức đầu tư sau khi có thay đổi về địa giới hành chính và quy hoạch giao thông.

Để bảo đảm tiến độ các dự án, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tập trung hoàn thành dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng, sớm bàn giao cho chủ đầu tư và nhà thầu triển khai thi công.

Các địa phương như TP.HCM, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đồng Nai, Đồng Tháp, Cần Thơ, An Giang và Tây Ninh được đề nghị chỉ đạo các chủ đầu tư và nhà thầu huy động tối đa nguồn lực tài chính, thiết bị và nhân lực, đồng thời bổ sung thêm dây chuyền thi công để đẩy nhanh tiến độ các dự án như Tuyên Quang – Hà Giang, Hữu Nghị – Chi Lăng, Đồng Đăng – Trà Lĩnh, Cao Lãnh – An Hữu, Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, Vành đai 3 TP.HCM và Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng.

Ngoài ra, các địa phương cũng cần đẩy nhanh tiến độ thi công tại các dự án Ninh Bình – Hải Phòng, Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Hòa Bình – Mộc Châu, TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành, Gia Nghĩa – Chơn Thành, Quy Nhơn – Pleiku và Tân Phú – Bảo Lộc.