Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/6 gọi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell là “tên ngốc” vì không hạ lãi suất, cho rằng Nhà Trắng có thể phải “sử dụng biện pháp nào đó” nếu ngân hàng trung ương này không cắt giảm lãi suất về mức thấp hơn.

Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump can thiệp vào công việc của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ. Ông tiếp tục kêu gọi Fed giảm lãi suất tròn một điểm phần trăm, cho rằng làm như vậy sẽ giúp Mỹ tiết kiệm được hàng trăm tiền USD trả nợ mỗi năm.

“Chúng ta sẽ phải mất thêm 600 tỷ USD mỗi năm vì một tên ngốc đang ngồi kia và nói rằng ‘Tôi thấy không có đủ lý do để cắt giảm lãi suất’” - ông Trump nói với các nhà báo, đề cập tới ông Powell - người được coi là nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới. “Có thể tôi sẽ phải sử dụng biện pháp nào đó”, ông Trump nói thêm, nhưng không cho biết cụ thể đó có thể là biện pháp gì.

Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng nói ông sẽ không sa thải ông Powell trước khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell kết thúc vào tháng 5/2026.

Những phát biểu này của ông Trump được đưa ra vào thời điểm chưa đầy 1 tuần nữa là đến cuộc họp chính sách tiền tệ định kỳ của Fed vào ngày 17-18/6. Theo dự báo của giới phân tích, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang ở mức 4,25-4,5% trong lần họp này.

Từ đầu năm tới nay, Fed chưa có lần hạ lãi suất nào, sau khi giảm ba lần liên tiếp trong năm 2024. Nguyên nhân đằng sau sự thận trọng này là các quan chức Fed lo ngại thuế quan của ông Trump có thể khiến lạm phát ở Mỹ trỗi dậy.

Ở mức hiện tại, lãi suất điều hành của Fed đang cao hơn gấp đôi so với lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). Trong chu kỳ nới lỏng bắt đầu từ tháng 7 năm ngoái, ECB đến nay đã có 8 lần giảm lãi suất liên tiếp, đưa lãi suất về 2%.

Ông Powell luôn nói rằng Fed sẽ quyết định lãi suất dựa trên số liệu kinh tế thay vì theo mong muốn của ông Trump. Quan điểm này được ông nhắc lại trong một cuộc gặp với ông Trump ở Nhà Trắng vào tháng trước.

Việc ông Trump liên tục tấn công ông Powell về vấn đề lãi suất thời gian qua đã làm dấy lên đồn đoán rằng ông sẽ đẩy nhanh quy trình đề cử một nhân vật thay thế ông Powell ở ghế Chủ tịch Fed. Hôm thứ Sáu tuần trước, ông Trump nói ông có thể sẽ “rất sớm” đưa ra quyết định về một ứng cử viên tiềm năng cho ghế Chủ tịch Fed.

Sau tuyên bố này của ông Trump, một số nhà kinh tế cho rằng ông có thể đề cử một “chủ tịch ngầm của Fed” nhằm đưa ra thông điệp về kỳ vọng cắt giảm lãi suất trong tương lai một khi người đó chính thức lên nắm quyền.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn vào tháng 10 năm ngoái, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent - người được xem là ứng cử viên hàng đầu để thay ông Powell - đã đưa ra ý tưởng có một “chủ tịch ngầm của Fed”.

Ngoài ra, các ứng cử viên khác bao gồm ông Kevin Warsh - một cựu thống đốc Fed, ông Kevin Hassett - người đứng đầu Hội đồng Kinh tế Quốc gia (NEC) của Nhà Trắng, và ông Christopher Waller - một thống đốc hiện tại của Fed.

Về lý thuyết, vai trò “chủ tịch ngầm” này có thể dẫn dắt kỳ vọng về lãi suất trong tương lai, và kỳ vọng đó có thể dẫn tới chuyển động về lãi suất trên thị trường ở thì hiện tại theo chiều hướng như ông Trump mong muốn.

Tuy nhiên,  các nhà quan sát tỏ ra hoài nghi về việc liệu một “chủ tịch ngầm của Fed” có thể gây ảnh hưởng lên kỳ vọng lãi suất trong bối cảnh bất ổn kinh tế gia tăng hay không.

Ông Doug Rediker, nhà quản lý quỹ của công ty International Capital Strategies, nhận định: “Thị trường sẽ không bị tác động bởi một cá nhân chưa được xác nhận là thành viên của hội đồng thống đốc Fed, chứ đừng nói đến cương vị chủ tịch. Thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ vốn dĩ đang căng thẳng, và niềm tin của nhà đầu tư sẽ càng giảm thêm nếu có những ý kiến trái ngược về việc Fed sẽ làm gì. Ông Trump càng đề cử sớm một ứng cử viên cho ghế Chủ tịch Fed, thì người đó sẽ càng có nhiều cơ hội để tìm cách đẩy giá trái phiếu tăng, và mọi người sẽ càng tìm lý do để phản đối”.