Trước biến động thương mại toàn cầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm; trong đó nhấn mạnh đến tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp, đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các FTAs, giảm chi phí logistics và khơi thông tín dụng… nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 23/CĐ-TTg ngày 16/3/2026 về một số nhiệm vụ, giải pháp để tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu năm 2026.

Công điện nêu rõ: Từ đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo, các Bộ, cơ quan, địa phương đã nỗ lực, cố gắng trong thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu, phát triển, mở rộng thị trường. Trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước; trong đó xuất khẩu đạt 76,4 tỷ USD, tăng 18,3% và nhập khẩu đạt 79,3 tỷ USD, tăng 26,3%.

Tuy nhiên, từ đầu tháng 3/2026, bối cảnh thế giới biến động phức tạp, khó lường, với nhiều rủi ro, thách thức; xung đột tại Trung Đông tạo cú sốc mới đối với thương mại toàn cầu, giá năng lượng, chi phí logistics leo thang, giá thành sản xuất hàng hóa xuất nhập khẩu tăng lên; chính sách thuế quan của các nước vẫn diễn biến phức tạp.

ĐA DẠNG HÓA THỊ TRƯỜNG, SẢN PHẨM VÀ CHUỖI CUNG ỨNG

Để chủ động thích ứng linh hoạt, kịp thời, phù hợp, hiệu quả với tình hình thế giới, khu vực, thúc đẩy hơn nữa hoạt động xuất khẩu, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế năm 2026 đạt từ 10% trở lên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương thực hiện nhất quán mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhằm đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Đồng thời, theo chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động chuẩn bị các nội dung để trao đổi, làm việc với phía Hoa Kỳ thúc đẩy ký kết Hiệp định thuế đối ứng cân bằng, công bằng.

Đối với Bộ Công Thương, Thủ tướng yêu cầu đảm bảo tuyệt đối không để đứt gãy nguồn cung xăng dầu cho sản xuất và tiêu dùng. Tập trung hỗ trợ các địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp khai thác có hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là các FTA với Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh và Bắc Ai-len, Liên minh Kinh tế Á-Âu và Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP); đẩy nhanh tiến độ đàm phán, ký kết các FTA mới, nhất là với Mỹ La tinh, Trung đông và Pakistan; mở rộng, khai thác hiệu quả thị trường mới, đặc biệt là thị trường Halal, Trung Đông, Mỹ, La-tinh, Châu Phi...

Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài tăng cường cung cấp thông tin về tình hình an ninh chính trị của khu vực Trung Đông và tình hình lưu chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz để các doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, giao hàng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) để gỡ “thẻ vàng”; đồng thời đàm phán mở cửa thị trường cho các loại trái cây, rau quả thế mạnh của Việt Nam. Phối hợp với các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp tập trung liên kết chặt chẽ các vùng nguyên liệu, đẩy mạnh bảo quản, chế biến, nhất là chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng xuất khẩu.

TỔNG LỰC THÚC ĐẨY SẢN XUẤT, BỨT PHÁ XUẤT KHẨU

Để tạo điều kiện đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển sản xuất trong nước, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ theo dõi sát tình hình thị trường, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong điều hành giá xăng dầu, trích lập, quản lý và sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo quy định pháp luật hiện hành; rà soát, xây dựng các mức thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu phù hợp với lộ trình hội nhập quốc tế và khu vực; đồng thời chỉ đạo lực lượng hải quan đẩy mạnh việc quản lý, kiểm soát chất lượng hàng hóa trong quá trình làm thủ tục hải quan, ngăn chặn hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận xuất xứ...

Đối với Ngân hàng Nhà nước, Thủ tướng yêu cầu điều hành tỷ giá linh hoạt, hài hòa, cân bằng hợp lý với lãi suất với lãi suất; tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Về phía Bộ Xây dựng, chủ trì nâng cấp hạ tầng giao thông, hệ thống kho bãi, cảng biển nước sâu và các trung tâm logistics. Đặc biệt chú trọng phát triển giao thông đường thủy tại Đồng bằng sông Cửu Long nhằm giảm chi phí vận chuyển.

Bộ Ngoại giao chủ trì thúc đẩy các biện pháp chính trị - ngoại giao để mở rộng thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư kinh doanh hiệu quả tại nước ngoài. Các Bộ: Khoa học và Công nghệ; Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng tham gia vào việc hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng và quảng bá sản phẩm Việt Nam thông qua du lịch và công nghiệp văn hóa.

Thủ tướng cũng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chủ động nắm bắt, tháo gỡ thực chất khó khăn, vướng mắc đối với từng doanh nghiệp, từng dự án đầu tư theo quy định. Các tỉnh biên giới cập nhật thông tin thường xuyên về tình hình thông quan để khuyến cáo doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, đóng gói, giao nhận, xuất khẩu hàng hóa, tránh để phát sinh ùn ứ và các tác động bất lợi khác.

Đối với các Tập đoàn, Tổng Công ty nhà nước, doanh nghiệp xuất khẩu, Thủ tướng yêu cầu tổ chức kế hoạch sản xuất, kinh doanh linh hoạt, hiệu quả; kịp thời báo cáo, đề xuất, kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền xử lý các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Chú trọng đầu tư máy móc, thiết bị, ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ... để nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo ra các sản phẩm mới, sản phẩm xanh, thân thiện môi trường và đạt được các chứng nhận chuẩn quốc tế. Tiếp tục linh hoạt trong sản xuất, xuất khẩu; đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu chính ngạch gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm, chú trọng phát triển các thị trường ngách để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.