Chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Liên bang Nga góp phần thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nga đi vào chiều sâu, đồng thời tạo thêm động lực cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nga.

Ngày 18/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng kết thúc tốt đẹp chuyến công tác dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga, diễn ra từ ngày 17 - 18/6 tại thành phố Kazan, Liên bang Nga.

Trả lời phỏng vấn báo chí về những kết quả nổi bật của Hội nghị, đóng góp của Việt Nam cũng như những động lực mới nhằm thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn tới, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt, là chuyến công tác đầu tiên đến Nga của lãnh đạo chủ chốt Việt Nam sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kỳ họp Quốc hội kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt.

KHẲNG ĐỊNH Ý NGHĨA CHIẾN LƯỢC CỦA QUAN HỆ ASEAN - NGA

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga đã góp phần tăng cường quan hệ giữa ASEAN và Nga; đồng thời thể hiện sự ủng hộ tích cực của Việt Nam đối với quan hệ ASEAN - Nga, cũng như vai trò chủ động, trách nhiệm của Việt Nam trong việc nâng cao vị thế, vai trò trung tâm của ASEAN ở khu vực.

Chuyến công tác cũng chuyển tải thông điệp quan trọng về đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; thúc đẩy quan hệ với các nước láng giềng, các đối tác lớn; đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.

Đánh giá về kết quả Hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga đã thành công tốt đẹp, đạt nhiều kết quả tích cực và toàn diện.

Trước hết, Hội nghị khẳng định vị trí, sức sống và ý nghĩa chiến lược của quan hệ ASEAN - Nga trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động phức tạp.

Sự tham dự trực tiếp của hầu hết lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng thống Nga Vladimir Putin sau 8 năm kể từ khi quan hệ ASEAN - Nga được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược năm 2018 cho thấy hai bên coi trọng mối quan hệ này, xem đây là kênh hợp tác quan trọng để thúc đẩy đối thoại, củng cố lòng tin chiến lược, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển ở hai khu vực.

Hội nghị cũng xác lập khuôn khổ và định hướng chiến lược cho quan hệ ASEAN - Nga trong giai đoạn mới. Tuyên bố chung Kazan 2026 định hình khuôn khổ chiến lược và các nguyên tắc lớn cho hợp tác hai bên, trong khi Kế hoạch hành động ASEAN - Nga 2026 - 2030 cụ thể hóa các lĩnh vực ưu tiên, giải pháp và cơ chế triển khai.

Đáng chú ý, Tuyên bố chung về hợp tác năng lượng đã đưa năng lượng trở thành một trụ cột hợp tác mới, vừa đáp ứng yêu cầu cấp bách về an ninh năng lượng hiện nay, vừa phục vụ nhu cầu hợp tác dài hạn giữa ASEAN và Nga.

Một kết quả quan trọng khác là lần đầu tiên lãnh đạo ASEAN và Nga có phiên trao đổi riêng về hội nhập Á - Âu. Trên cơ sở đánh giá tiềm năng và tính bổ trợ giữa ASEAN với không gian Á - Âu, nhất là về thị trường, năng lượng, logistics, khoáng sản, khoa học và công nghệ, các nước đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm khai thác hiệu quả hơn các khuôn khổ hợp tác ASEAN - EAEU, ASEAN - SCO, hợp tác với Trung Á và các hành lang vận tải Á - Âu.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, với những kết quả đạt được tại Hội nghị lần này, hợp tác ASEAN - Nga đang chuyển mạnh theo hướng thực chất, có trọng tâm và cơ chế triển khai rõ ràng hơn, qua đó nâng cao vị thế của ASEAN và Nga, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực và trên thế giới.

VIỆT NAM ĐÓNG GÓP VÀO TÁI ĐỊNH VỊ HỢP TÁC ASEAN - NGA

Là thành viên chủ động, trách nhiệm của ASEAN và là Đối tác Chiến lược Toàn diện, tin cậy hàng đầu của Nga ở khu vực, Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đã có nhiều đóng góp quan trọng vào kết quả chung của Hội nghị.

Trong các phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chia sẻ đánh giá của Việt Nam về tình hình khu vực, quốc tế và những vấn đề ASEAN và Nga cần cùng xử lý. Thông điệp về đề cao đối thoại, hợp tác, xây dựng lòng tin, giải quyết hòa bình các tranh chấp, tuân thủ luật pháp quốc tế được lãnh đạo các nước đánh giá cao.

Việt Nam cũng góp phần thúc đẩy việc tái định vị quan hệ ASEAN - Nga theo hướng chiến lược hơn, tự cường hơn, thực chất hơn và bám sát hơn quan tâm của cả hai bên.

Các đề xuất của Việt Nam nhằm thúc đẩy quan hệ ASEAN - Nga đóng góp hiệu quả hơn vào duy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác để phục vụ phát triển ở hai khu vực nhận được sự ủng hộ của các nước tham dự Hội nghị.

Đặc biệt, sáng kiến thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nga về năng lượng đã góp phần bổ sung nội hàm chiến lược và dài hạn cho hợp tác hai bên. Cùng với đó, các biện pháp tăng cường liên kết Á - Âu giúp gia tăng giá trị và gắn kết lợi ích thực tế giữa ASEAN và Nga.

Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng công bố Việt Nam sẽ đăng cai Hội nghị Cấp cao các nhà ngoại giao trẻ ASEAN - Nga năm 2027, thể hiện sự quan tâm tới thế hệ kế cận, góp phần vun đắp lòng tin và tăng cường gắn kết giữa hai khu vực.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ đề xuất nhiều biện pháp cụ thể nhằm chuyển hóa tiềm năng hợp tác thành lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai bên, như thiết lập đối thoại doanh nghiệp ASEAN - EAEU, xây dựng các nền tảng trực tuyến liên kết doanh nghiệp, phát triển hành lang vận tải đa phương thức liên khu vực, bản đồ số logistics, thuận lợi hóa thương mại.

Các đề xuất về hợp tác chuỗi cung ứng nông nghiệp thích ứng, thiết lập cơ chế ưu tiên cung ứng phân bón, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và công nghệ nông nghiệp cũng nhằm hỗ trợ ngành nông nghiệp ASEAN và Việt Nam tăng khả năng chống chịu, phát triển ổn định hơn.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, thông qua Hội nghị lần này, Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, góp phần thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa ASEAN với Liên bang Nga; biến tiềm năng thành dự án cụ thể, kết nối thành cơ hội kinh doanh, lòng tin thành động lực tăng trưởng mới.

TẠO ĐỘNG LỰC MỚI CHO QUAN HỆ VIỆT NAM - NGA

Bên cạnh việc tham dự Hội nghị, chuyến công tác lần này còn ghi nhận cuộc gặp giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin, cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo trên cương vị hiện nay.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết dù đây là chuyến công tác tham dự hội nghị đa phương, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dành nhiều thời gian cho các hoạt động song phương, trao đổi với phía Nga về phương hướng, biện pháp cụ thể nhằm triển khai các thỏa thuận cấp cao.

Phía Nga đã dành cho Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sự đón tiếp đặc biệt. Tổng thống Vladimir Putin dành thời gian dài trao đổi với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, thể hiện sự coi trọng của Nga đối với Việt Nam cũng như đối với ASEAN.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, cuộc hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin là sự tiếp nối các hoạt động đối ngoại tích cực nhằm không ngừng nâng cao quan hệ chính trị, tạo xung lực thúc đẩy và nâng tầm toàn diện quan hệ Việt Nam - Nga trong kỷ nguyên mới.

Đây cũng là bước triển khai các thỏa thuận cấp cao đạt được sau chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Liên bang Nga tháng 5/2025 và cuộc điện đàm giữa Tổng Bí thư Tô Lâm với Tổng thống Vladimir Putin sau thành công của Đại hội lần thứ XIV của Đảng tháng 1/2026.

Hai bên khẳng định đặc biệt coi trọng việc củng cố quan hệ chính trị tin cậy ở mức cao, quyết tâm định vị lại và tiếp tục nâng tầm toàn diện quan hệ Việt Nam - Nga, đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa ở mỗi nước trong giai đoạn mới.

Sáu định hướng lớn nhằm phát triển quan hệ Việt Nam - Nga được hai bên khẳng định gồm: lấy quan hệ tin cậy chính trị làm nền tảng; coi hợp tác quốc phòng - an ninh là trụ cột chiến lược; xác định hợp tác năng lượng, dầu khí và điện hạt nhân là đột phá chiến lược; tận dụng tối đa tiềm năng hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư; thúc đẩy hợp tác về khai khoáng, đóng tàu, hiện đại hóa đường sắt, kết nối các tuyến vận tải; củng cố hợp tác khoa học, công nghệ, giáo dục và đào tạo.

Hai nhà lãnh đạo cũng thống nhất quan hệ Việt Nam - Nga đang đi đúng hướng và đạt nhiều kết quả nổi bật. Hợp tác chính trị tiếp tục sôi động với việc trao đổi đoàn các cấp, các kênh thường xuyên nhằm đề ra phương hướng lớn thúc đẩy quan hệ trên tất cả các lĩnh vực.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, nhiều đoàn cấp Chính phủ Việt Nam đã thăm, làm việc tại Nga; dự kiến nửa cuối năm 2026 sẽ có nhiều đoàn lãnh đạo chủ chốt Nga thăm Việt Nam. Hợp tác quốc phòng - an ninh không ngừng được củng cố; hợp tác kinh tế duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực.

Hợp tác năng lượng tiếp tục là điểm sáng, trong đó có việc ký Hiệp định về xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, dự án có ý nghĩa lịch sử, được xem là biểu tượng mới trong quan hệ Việt Nam - Nga, đặt nền móng cho sự phát triển ngành hạt nhân của Việt Nam.

Hai bên cũng đạt các thỏa thuận quan trọng trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam và Liên bang Nga; đồng thời đang đàm phán tích cực để nghiên cứu khả năng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới như năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, thương mại dầu khí, LNG, xây dựng hạ tầng dự trữ năng lượng tại Việt Nam.

Các lĩnh vực khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, giao thông vận tải, văn hóa, du lịch cũng đạt nhiều kết quả khích lệ. Hai bên đang thúc đẩy thiết lập mạng lưới các trung tâm nghiên cứu và phát triển số, triển khai các dự án nghiên cứu khoa học chung.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, một điểm đáng chú ý là dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao Việt Nam, nhiều vướng mắc và điểm nghẽn trong quan hệ hai nước đã được giải quyết, khơi thông, tạo điều kiện thuận lợi để hai bên tiếp tục triển khai các dự án hợp tác, nhất là trong các lĩnh vực trọng điểm.

Các hoạt động song phương với Nga nhân dịp dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga, trong đó tâm điểm là cuộc hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin, khẳng định quyết tâm của lãnh đạo cấp cao hai nước trong việc định vị, nâng tầm quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nga thời kỳ mới, gia tăng chiều sâu hợp tác song phương.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục quan tâm sát sao, chỉ đạo cụ thể việc triển khai các thỏa thuận đã đạt được. Các bộ, ngành và địa phương cần xây dựng kế hoạch hành động, có biện pháp cụ thể để tranh thủ và phát huy tiềm năng hợp tác giữa hai nước trên mọi lĩnh vực, góp phần vào công cuộc hiện đại hóa và phát triển của mỗi nước.

Có thể nói, chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và tiến hành các hoạt động song phương tại Nga của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã thành công tốt đẹp, góp phần thúc đẩy triển khai hiệu quả các cơ chế, thỏa thuận, nhất là về thương mại, năng lượng, giáo dục - đào tạo.

Với sự đồng thuận và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, những nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao hai nước sẽ tiếp tục được cụ thể hóa, đưa quan hệ Việt Nam - Nga ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai bên.